Trên cơ sở kiến nghị đó, Tổng cục Chính trị giao cho Viện Lịch sử quân sự Việt Nam xác minh làm rõ và đáp
Tôi được phân công sang nhà riêng của Đại tướng, gặp Đại tá Nguyễn Huyên, Thư ký của Đại tướng. Các cậu viết sử chiến tranh phải làm sao nói rõ được điều này. Đại tướng chú tâm nghe, thỉnh thoảng đưa ra một số câu hỏi, nhận xét.
Hôm thành lập, không khí rất nghiêm chỉnh nhưng thân mật, yên ấm. Người được Đại tướng thẳng băng nói đến chính là Bác Hồ, người đã có ảnh hưởng rất lớn đến tuốt tuột thế cuộc và sự nghiệp của Đại tướng.
Bài phát biểu quan yếu của Đại tướng đã được in trang trọng ở trang đầu của cuốn Kỷ yếu Hội thảo. Đại tướng nói: công việc của các đồng chí rất có ý nghĩa, góp phần làm rõ các hoạt động của Đội quân tiền thân của Quân đội và những con người cụ thể. Lịch sử chỉ diễn ra một lần nhưng phải nghiên cứu, phải viết nhiều lần, phải viết làm sao cho đúng, đề đạt được sự thực nhưng phải có sức thuyết phục và hấp dẫn người đọc.
Độc đáo lắm, đặc biệt lắm. Đại tướng rất nghiêm chỉnh trong công việc, việc gì chưa nắm chắc, ông hỏi lại cho rõ. Tôi lúc đó đang làm Tổng biên tập tùng san Lịch sử quân sự, được phân công phụ trách một tổ thực hành nhiệm vụ. Kết thúc nhiệm vụ giữa năm 2002, chúng tôi sang bẩm Đại tướng về kết quả công việc.
TS Nguyễn Mạnh Hà Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng (Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh) như một kỷ niệm đáng nhớ về vị Anh hùng dân tộc. Sau hai năm (2000 và 2001), với hàng chục chuyến đi xác minh nhân chứng và lần theo dấu chân các chiến sĩ Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân ở các tỉnh miền núi phía Bắc như Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Yên Bái, Tuyên Quang, ở Hà Nội, ở Quảng Bình và cả ở Lâm Đồng, chúng tôi đã xây dựng được một danh sách khá đầy đủ thông báo về họ tên, bí danh hoạt động, năm sinh, thành phần dân tộc, quê quán, quá trình hoạt động cách mệnh cho đến khi nghỉ hưu hoặc đến khi hy sinh, các phần thưởng huân, huy chương, Bằng đất nước ghi công.
Khi đó, được phép của thủ trưởng Bộ Quốc phòng ,Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, phối hợp với các tỉnh Bắc Kạn, Phú Thọ và Thái Nguyên tổ chức 3 cuộc hội thảo khoa học kỷ niệm 50 năm thắng lợi Việt Bắc Thu Đông 1947.
Đại tướng đã kể về họ, giúp chúng tôi thêm tư liệu và nghị lực để “đi tìm” ra những đội viên này vì thông báo về họ rất ít oi. Hôm đó, Trung tướng Hoàng Phương, Viện trưởng Viện Lịch sử quân sự, Thiếu tướng Bùi Công Ái, Phó Viện trưởng cùng đi với cán bộ của Phòng sang nhà riêng của Đại tướng chúc hạ Đại tướng nhân kỷ niệm 38 năm chiến thắng Điện Biên Phủ đồng thời xin quan điểm về một số vấn đề trong lịch sử kháng chiến chống Pháp.
Là người có may mắn được nhiều lần gặp Đại tướng trong thế cuộc công tác của mình, tôi hy vọng qua những kỷ niệm nho nhỏ trên đây, độc giả sẽ hiểu thêm về tầm vóc và tư cách của một con người Văn-Võ song toàn, một nhân vật đã góp phần quan trọng định hình lịch sử của Việt Nam và thế giới thời hiện đại. Tôi thưa với Đại tướng mục đích, nội dung của Hội thảo và yêu cầu Đại tướng dự, phát biểu về sự chỉ đạo của Đảng và Bộ Tổng chỉ huy đánh bại cuộc tấn công của Pháp lên Việt Bắc.
Trong quá trình thực hành nhiệm vụ này, chúng tôi nhiều lần được Đại tướng Võ Nguyên Giáp giải đáp làm rõ các vấn đề hệ trọng đến hoạt động của Đội và về các chiến sĩ.
Nhớ về Ông trên báo chí, nhiều tướng soái, sỹ quan Quân đội, nhà nghiên cứu và mọi xã hội dân chúng cả nước đã kể lại những kỷ niệm hết sức xúc động, sâu lắng về hình ảnh một vị tướng trong lòng nhân dân. Tôi bộc lộ mục đích của hội thảo và giãi tỏ mong muốn mời Đại tướng tham gia.
Ảnh: Ngọc Khanh – TTXVN Lần gặp trước nhất Đó là vào năm 1994, lúc đó tôi là cán bộ của Phòng Lịch sử kháng chiến chống Pháp. Ông là người LÀM NÊN LỊCH SỬ và là CON NGƯỜI CỦA LỊCH SỬ.
Nên, bên cạnh sự may mắn được gặp, chúng tôi còn ý thức rõ là cần phải gặp được Đại tướng càng nhiều càng tốt để “tranh thủ” vỡ hoang tư liệu từ ông với nhân cách là chứng nhân lịch sử, là người trong cuộc trong chiều dài lịch sử cách mệnh từ khi có Đảng. Sau hội thảo, chúng tôi vào thăm khu di tích ở rừng Trần Hưng Đạo, xã Tam Kim, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng, nơi ghi dấu sự thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền phóng thích quân, đội quân chủ lực tiền thân của Quân đội ta.
Cuộc thế hơn 1 thế kỷ bình dị mà cao quý, gần gũi mà như huyền thoại của vị Đại tướng của nhân dân khó có bút nào có thể viết hết. Họ viết thư kiến nghị lên Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị và Bộ Tư lệnh Quân khu I đề nghị xác minh làm rõ và bổ sung, sửa những nhầm lẫn trong tấm bia khắc tên 34 cán bộ Chiến sỹ của Đội.
Trong những lần vinh diệu được gặp, làm việc với Đại tướng, tôi nhớ nhất những kỷ niệm sau: Ngày 12/2/1971, Đại tướng Võ Nguyên Giáp trò chuyện thân tình với các Anh hùng, dũng sĩ miền Nam ra miền Bắc dự Lễ kỷ niệm lần thứ 10 Ngày thống nhất các lực lượng vũ trang quần chúng phóng thích miền Nam Việt Nam.
Tiễn tôi ra cửa, Đại tướng nói thêm: Nghèo, khó khăn vậy mà chung cuộc đánh thắng cả Pháp rồi sau là Mỹ. Ông cũng không giấu sự không còn nhớ của mình. Một cảm giác gần gũi, thân thiết dâng lên trong lòng. Nếu hôm hội thảo, sức khỏe cho phép mình sẽ lên dự. Xe dừng lại trước một biệt thự nhỏ, yên tĩnh. Lúc đó tôi không tin là mình đang được gặp một vị Tướng huyền thoại.
TS Nguyễn Mạnh Hà. Tôi theo anh Huyên lên phòng khách vừa lúc gặp Đại tướng đi ra. Lần gặp thứ hai Đó là vào tháng 9 năm 1997. Lịch sử của dân tộc, của Quân đội ta anh hùng lắm, các đồng chí phải làm sao cho phản chiếu được điều đó vào trong sách lịch sử để giáo dục thế hệ trẻ.
Ông mặc bộ pijama màu sáng, mỉm cười chìa tay ra đón tôi. Phong độ của ông, những cử chỉ không một chút xã giao, như của một người ông đối với một đứa cháu, đã cổ vũ tôi bình tâm trở lại. Tôi mỏng với Đại tướng âm mưu, kế hoạch và quá trình chuẩn bị đánh lên Việt Bắc nhằm chóng vánh kết thúc cuộc chiến tranh xâm lăng lần thứ hai của thực dân Pháp theo ba đường: đường không, đường bộ, đường thủy nhằm bao vây và tổ chức càn quét những nơi chúng nghi có các cơ quan của Trung ương Đảng, Chính phủ, Quân đội ta đứng chân, nhằm phá những cơ sở kho tàng, công xưởng quân giới.
Tôi đứng nghiêm chào. Như không lệ, Đại tướng mặc binh phục mùa hè tiếp chúng tôi trong phòng khách ở nhà trên.
Trận Điện Biên Phủ còn nhiều vấn đề cần phải nghiên cứu, làm minh bạch, nhiệm vụ của các đồng chí là phải làm rõ những vấn đề đó. Tôi ngỡ ngàng khi nghe Đại tướng nói như vậy bởi sự cầu thị của ông. Mấy hôm sau, Văn phòng của Đại tướng cho xe đến đón tôi và chở thẳng lên khu vi la Hồ Tây, nơi nghỉ dưỡng của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Của 34 cán bộ chiến sỹ của Đội. Đại tướng cảm ơn Viện đã đến chúc hạ nhân ngày chiến thắng Điện Biên Phủ và nói: Đây là thắng lợi chung của cả dân tộc mà công trước hết thuộc về Đảng ta và Bác Hồ.
Đặc biệt là trường hợp của mấy chiến sĩ như Hồng Cô (người Mông duy nhất tham gia Đội); chiến sĩ Luận (sau này chúng tôi xác minh họ tên đầy đủ là Nguyễn Văn Luận, quê ở Tuyên Hóa, Quảng Bình); chiến sĩ Nông Văn Ích ở Hà Quảng, Cao Bằng.
Tôi cũng muốn dự nhưng chưa nắm được cụ thể đề nghị của Hội thảo, đồng chí nói rõ luôn xem. Nghe tôi miêu tả xong, Đại tướng nói: thế là được rồi, mình sẽ viết bài cho các cậu. Dù rằng ở tuổi 81, nhưng lần đầu trước tiên được nhìn Đại tướng mặc binh phục mùa đông, ngồi trên ghế sa lông đệm da đã cũ, ở trong phòng khách ngôi nhà ngang chuyện trò, tôi vẫn thấy ở ông toát lên phong độ của 1 vị tướng mạnh mẽ, thông tuệ, sáng láng mà rất gần gũi.
PGS. Đại tướng gật đầu, chỉ ghế cho tôi ngồi và nói ngay: Các đồng chí tổ chức kỷ niệm thắng lợi Việt Bắc là rất tốt, tôi hoan nghênh.
Gần 60 năm rồi, giờ quân đội ta lớn mạnh, đã đánh thắng cả quân Pháp, quân Mỹ. Cảm ơn đồng chí. Tôi xuống xe đã thấy Đại tướng đứng chờ ở bậc tam cấp.
Hồi đó, Bác Hồ giao cho tôi nhiệm vụ tổ chức thành lập Đội. Theo đúng hẹn, ngày 6 tháng 12 năm 1997, Đại tướng đã lên Thái Nguyên tham gia cuộc Hội thảo kỷ niệm 50 năm chiến thắng Việt Bắc được tổ chức lại bảo tồn các dân tộc Việt Bắc.
Một số đồng chí lão thành cách mệnh đi cùng chúng tôi phát hiện trên tấm bia có sự sai sót, lầm lẫn về tên họ, quê quán, dân tộc, là liệt sỹ hay không phải liệt sỹ của danh sách 34 cán bộ, chiến sỹ Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân.
TTXVN xin trân trọng giới thiệu bài viết Ba lần gặp Đại tướng của PGS.
***** Tôi may mắn được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhiều lần trong vai trò là người làm công tác nghiên cứu, soạn lịch sử quân sự. Vật chất hầu như thường có gì, khó khăn lắm. Nhìn Đại tướng say sưa, lại được ngồi gần như đối diện với Đại tướng, tôi thầm nghĩ: những lời tâm can bụng dạ của người thày dạy sử ở trường tư thục Thăng Long năm xưa, của vị Đại tướng lừng danh, của người chủ toạ danh dự Hội Khoa học lịch sử hôm nay chính là lời khuyên bảo, nhắn nhủ, gửi gắm tâm sự, mong muốn của ông đối với những người viết sử, đặc biệt là lịch sử quân sự.
Tôi tịnh không thấy Đại tướng nhắc đến bản thân mình trong suốt buổi trò chuyện. Điều này tôi nhận thấy và kiểm chứng trong bít tất những lần tôi được gặp Đại tướng. Không những thế, nó còn giúp cho cơ quan chính sách trong và ngoài quân đội có cơ sở tham khảo để giải quyết chính sách cho các gia đình đội viên chưa được hưởng. Lần gặp thứ ba Năm 1999, kỷ niệm 55 năm ngày thành lập Quân đội dân chúng Việt Nam (22/12/1944-22/12/1999), Viện Lịch sử quân sự Việt Nam phối hợp với Tỉnh ủy Cao Bằng tổ chức cuộc Hội thảo khoa học tại Thị xã Cao Bằng.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét